Donderdag in week 29 door het jaar

Vrije gedachtenis van de heilige Johannes Paulus II, paus
Karol Jozef Wojtyla zag op 18 mei 1920 in Wadowice (Polen) het levenslicht. Zijn moeder overleed toen hij nog maar 8 jaar oud was. In 1932 overleed zijn broer Edmund. In 1938 ging Karol studeren in Krakau. Hij had zich ingeschreven aan de faculteit wijsbegeerte, waar de sectie Poolse filologie deel van uitmaakte. Hij was vastbesloten Pools letterkundige te worden. Toen in 1939 de Duitsers Polen binnenvielen, sloegen vader en zoon Wojtyla net als zoveel anderen op de vlucht, maar vanwege de zwakke gezondheid van Karol senior moesten ze naar Krakau terugkeren. In november 1939 werd de universiteit van Krakau door de Duitsers gesloten. Karol was echter actiever dan ooit, ondanks zijn werkloosheid en het stopzetten van zijn studie. “Ik lees, schrijf, studeer, bid en voer een innerlijke strijd.” In augustus 1940 kon hij in een restaurant als loopjongen aan de slag. Daarna werd hij aangesteld in een steengroeve. Op 18 februari 1941 overleed zijn vader. Karol, nog maar 21 jaar oud, stond er in de grimmige oorlogstijd plotseling helemaal alleen voor. In 1943 schreef hij zich in aan de illegale theologische faculteit van Krakau. Na de bevrijding van Polen keerde hij terug naar de heropende Jagiello Universiteit in Krakau. Op 1 november 1946, Allerheiligen, werd hij tot priester gewijd. De volgende dag, Allerzielen, droeg hij zijn eerste mis op. Voor verdere studie werd hij in het najaar van 1946 naar Rome gestuurd. In juni 1948 keerde Karol na anderhalf jaar studie in Rome als doctor in de theologie terug naar Polen. Hij was gepromoveerd op een filosofisch proefschrift over de Spaanse mysticus Johannes van het Kruis. Nog in hetzelfde jaar 1948 promoveerde hij aan de Jagiello Universiteit in Krakau als doctor in de theologie. Als kapelaan werkte hij in Niegowice en Krakau.
Paus Pius XII benoemde Karol Wojtyla op 4 juli 1958 tot hulpbisschop van Krakau. In die hoedanigheid nam hij deel aan het Tweede Vaticaans Concilie. Op 13 januari 1964 benoemde paus Paulus VI hem tot aartsbisschop van Krakau. Op 29 mei 1967 kreeg hij het bericht dat paus Paulus VI hem tot kardinaal had verheven. Op 16 oktober 1978 werd hij gekozen tot paus en nam de naam Johannes Paulus II aan. Als wapenspreuk koos hij: Totus tuus, geheel de uwe, waarbij ‘uwe’ slaat op Maria. Paus Paulus VI was als eerste paus de wereld rondgetrokken. Johannes Paulus II was van plan in zijn voetsporen te treden. En hoe!
Op 13 mei 1981 werd op het Sint-Pietersplein een aanslag op de paus gepleegd door Mehmet Ali Agca. Johannes Paulus II geloofde dat zijn leven wonderbaarlijk was gered door Onze Lieve Vrouw van Fatima. De kogel zou later verwerkt worden in de kroon van het beroemde Mariabeeld van Fatima.
Historici zijn het er inmiddels wel over eens: Johannes Paulus leverde een wezenlijke bijdrage aan de ondergang van het Oostblok, die zijn apotheose beleefde bij de val van de Berlijnse Muur in 1989. Meteen al na zijn pausverkiezing was Wojtyla de inspirator van het Poolse anticommunistische verzet.
Vanaf het jaar 2000 ging de gezondheid van Johannes Paulus II hard achteruit. Hij overleed in de avond van 2 april 2005. Paus Benedictus XVI verklaarde zijn directe voorganger zalig op 1 mei 2011. Paus Franciscus verklaarde hem heilig op 27 april 2014.

Eerste lezing: Uit de brief van de heilige apostel Paulus aan de christenen van Efeze, 3, 14-21.
Broeders en zusters,
Ik buig mijn knieën voor de Vader, naar wie alle vaderschap in de hemel en op aarde genoemd wordt: moge Hij u in zijn onmetelijke heerlijkheid geven dat uw diepste wezen machtig wordt gesterkt door zijn Geest, dat Christus door het geloof woont in uw hart en dat gij geworteld en gegrondvest blijft in de liefde. Moogt gij in staat zijn, mèt alle heiligen te vatten wat de breedte en lengte en hoogte en diepte is, en te kennen de liefde van Christus, die alle kennis te boven gaat. Moogt gij de volheid bereiken die de volheid van God zelf is. Aan Hem die door de kracht welke in ons werkt, bij machte is oneindig meer te volbrengen dan al wat wij kunnen vragen of bevroeden, aan Hem zij de heerlijkheid in de Kerk en in Christus Jezus, tot in alle geslachten, van eeuwigheid tot eeuwigheid. Amen.

Tussenzang: Ps. 33 (32), 1-2. 4-5. 11-12. 18-19.

Antifoon: De aarde is vol van de mildheid des Heren.

Jubelt, gerechtigen, voor de Heer,
wie vroom is dient Hem te loven.
Eert dan de Heer met citerspel,
en speelt voor Hem op de harp.

Oprecht is immers het woord van de Heer
en al wat Hij doet is betrouwbaar.
Recht en gerechtigheid heeft Hij lief,
de aarde is vol van zijn mildheid.

Eeuwig blijft staan het plan van de Heer,
wat Hij heeft beraamd geldt voor alle geslachten.
Zalig het volk dat de Heer heeft als God,
de natie door Hem tot zijn erfdeel gekozen.

Maar het is God die zijn dienaars bewaakt,
hen die op zijn gunst vertrouwen,
dat Hij hen redden zal van de dood,
bij hongersnood hen zal voeden.

Alleluia: Fil. 2, 15-16.
Alleluia. Schittert als sterren in het heelal, en houdt vast het woord des levens. Alleluia.

Uit het heilig Evangelie van onze Heer Jezus Christus volgens Lucas, 12, 49-53.
In die tijd zei Jezus tot zijn leerlingen: Vuur ben Ik op aarde komen brengen, en hoe verlang Ik dat het reeds oplaait. Ik moet een doopsel ondergaan, en hoe beklemd voel Ik Mij totdat het volbracht is. Meent gij dat Ik op aarde vrede ben komen brengen? Neen zeg Ik u, juist verdeeldheid. Want van nu af zullen er vijf in één huis verdeeld zijn; drie zullen er staan tegenover twee en twee tegenover drie; de vader tegenover de zoon en de zoon tegenover de vader; de moeder tegenover de dochter en de dochter tegenover de moeder, de schoonmoeder tegenover haar schoondochter en de schoondochter tegenover de schoonmoeder.